Đếm ngược 5 giây cho ném biên và phát bóng lên theo IFAB
Theo thay đổi của IFAB áp dụng trong Luật bóng đá 2026/27, nếu trọng tài cho rằng một quả ném biên hoặc phát bóng lên đang bị cố tình trì hoãn, trọng tài sẽ thổi còi, ra tín hiệu và bắt đầu đếm ngược trực quan năm giây. Nếu bóng vẫn chưa vào cuộc khi hết đếm, quyền ném biên được trao cho đối thủ; với quả phát bóng lên bị trì hoãn, đối thủ được hưởng phạt góc. Hai tình huống dùng cùng một mốc thời gian nhưng có hình phạt khác nhau.
Điểm chínhĐếm ngược chỉ bắt đầu khi trọng tài nhận định việc ném biên hoặc phát bóng lên đang bị trì hoãn. · Trọng tài thổi còi, ra tín hiệu và đếm trực quan năm giây. · Ném biên hết giờ mà bóng chưa vào cuộc: đối thủ được quyền ném biên. · Phát bóng lên bị trì hoãn hết giờ: đối thủ được hưởng phạt góc.
Khi nào trọng tài bắt đầu đếm?
IFAB mở rộng nguyên tắc đếm ngược đã được áp dụng với thủ môn kiểm soát bóng sang hai tình huống đưa bóng trở lại cuộc chơi: ném biên và phát bóng lên. Nếu trọng tài cho rằng đội thực hiện đang mất quá nhiều thời gian hoặc cố tình trì hoãn, trọng tài sẽ thổi còi, ra dấu và bắt đầu đếm ngược trực quan năm giây. Đây không phải đồng hồ tự chạy sau mọi lần bóng ra ngoài; điều kiện khởi đầu là nhận định của trọng tài về việc trì hoãn. [1]
Tín hiệu trực quan giúp cầu thủ biết thời hạn đã bắt đầu thay vì chỉ dựa vào cảm giác trận đấu đang bị chậm. Đội có trách nhiệm thực hiện quả ném hoặc phát bóng cần đưa bóng vào cuộc trước khi hết năm giây. Thay đổi nhằm xử lý thời gian bị kéo dài ở các tình huống cố định, nhưng không loại bỏ quyền của trọng tài trong việc đánh giá liệu có trì hoãn hay không.
Vì vậy, khi xem phát lại, hãy tìm ba bước: trọng tài xác định có sự trì hoãn, phát tín hiệu để bắt đầu đếm, rồi quan sát bóng đã vào cuộc trước khi hết thời hạn chưa. Chỉ thấy cầu thủ giữ bóng một lúc không đủ để kết luận đã vi phạm nếu trọng tài chưa bắt đầu đếm theo thủ tục. Luật cung cấp một mốc rõ ràng sau khi đếm ngược được kích hoạt. [1]
Hết năm giây, ném biên và phát bóng lên khác nhau
Nếu đội được hưởng ném biên không đưa bóng vào cuộc trước khi đếm ngược kết thúc, IFAB quy định quả ném biên được trao cho đội đối phương. Điều này có nghĩa quyền đưa bóng vào lại trận đấu chuyển sang bên kia. Hình phạt không phải phạt góc, dù vị trí ném biên có thể ở gần góc sân; quyết định phụ thuộc vào loại tình huống khởi động được thực hiện. [1]
Nếu đội được hưởng phát bóng lên trì hoãn tới hết đếm ngược, đối thủ được hưởng quả phạt góc. Kết quả này khác với đổi quyền ném biên: một tình huống phát bóng lên chậm chuyển thành tình huống tấn công từ góc sân cho đối thủ. IFAB công bố rõ hai hệ quả riêng biệt, nên khi phân tích cần xác định bóng đang được đưa vào cuộc bằng ném biên hay phát bóng lên trước khi nói đến hình phạt. [1]
Ví dụ, nếu hậu vệ cầm bóng chuẩn bị ném biên nhưng tiếp tục chờ sau khi trọng tài đã ra tín hiệu đếm, đội kia sẽ được hưởng quyền ném. Nếu thủ môn hoặc cầu thủ đang thực hiện phát bóng lên cố tình chậm và bóng chưa vào cuộc khi năm giây kết thúc, quyết định là phạt góc cho đối phương. Cùng một hành vi trì hoãn nhưng restart ban đầu khác nhau nên hệ quả cũng khác.
Quy tắc nằm trong gói thay đổi kiểm soát thời gian
IFAB công bố thay đổi như một phần của các biện pháp cải thiện nhịp độ trận đấu và giảm lãng phí thời gian. Cùng với đếm ngược cho ném biên và phát bóng lên, Luật 2026/27 có quy trình giới hạn thời gian rời sân khi cầu thủ bị thay. Tuy nhiên, mỗi biện pháp có điều kiện và hình phạt riêng; không nên trộn thời hạn thay người với đếm ngược lúc đưa bóng vào cuộc. [1]
IFAB cho biết các thay đổi được áp dụng tại World Cup 2026 và các giải đấu khác, đồng thời Luật bóng đá 2026/27 có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026. Các giải bắt đầu trước ngày đó có thể triển khai sớm hơn. Khi theo dõi một giải cụ thể, nên xem ban tổ chức công bố phiên bản luật nào được áp dụng, nhất là khi mùa thi đấu vắt qua mốc thay đổi. [1]
Đếm ngược năm giây cũng khác với việc thủ môn giữ bóng quá lâu. Ở tình huống thủ môn, IFAB quy định thời hạn kiểm soát bóng và tín hiệu đếm cuối riêng; còn ở ném biên và phát bóng lên, trọng tài cần chủ động kích hoạt đếm ngược nếu nhận định đội đang trì hoãn. Hai cơ chế cùng hướng tới giảm thời gian chết nhưng bắt đầu ở các thời điểm khác nhau. [2]
Cách nhận biết tình huống trên sân
Đầu tiên, xác định loại restart. Ném biên được thực hiện từ đường biên dọc; phát bóng lên khởi động lại trận đấu từ khu cầu môn sau khi đội tấn công chạm bóng cuối cùng và bóng ra ngoài qua đường biên ngang mà không có bàn thắng. Sau đó quan sát xem trọng tài có thổi còi và ra tín hiệu đếm trực quan hay không. Nếu không có tín hiệu bắt đầu, không nên tự tính năm giây từ lúc cầu thủ nhặt bóng.
Khi tín hiệu xuất hiện, theo dõi xem bóng có được đưa vào cuộc trước khi hết năm giây. Nếu là ném biên và hết giờ, quyền ném chuyển cho đối thủ; nếu là phát bóng lên và hết giờ, đối phương nhận quả phạt góc. Việc quan sát đúng loại restart sẽ giúp giải thích quyết định mà không nhầm lẫn hai hệ quả. Trọng tài vẫn là người xác định thời điểm bắt đầu đếm theo quy định.
Khi Xem các trận bóng đá trực tiếp cùng KLIVE, người xem có thể tập trung vào tín hiệu của trọng tài, loại restart và thời điểm bóng được đưa vào cuộc. Cách theo dõi này giúp phân biệt một tình huống cầu thủ chuẩn bị bình thường với trường hợp trọng tài đã kích hoạt đếm ngược năm giây và áp dụng hệ quả sau khi thời hạn kết thúc. [1]
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
Trọng tài luôn tự động đếm năm giây sau mọi quả ném biên không?
Không. IFAB nói trọng tài bắt đầu đếm nếu nhận định đội thực hiện đang trì hoãn hoặc mất quá nhiều thời gian.
Ném biên bị hết giờ thì đội kia được hưởng gì?
Nếu bóng chưa vào cuộc khi đếm ngược kết thúc, quyền ném biên được trao cho đội đối phương.
Phát bóng lên bị hết giờ thì hình phạt là gì?
Đối thủ được hưởng quả phạt góc nếu phát bóng lên bị trì hoãn và bóng chưa vào cuộc khi hết đếm ngược.
Đếm ngược năm giây có bắt đầu ngay khi bóng ra ngoài không?
Không. Trọng tài cần nhận định có sự trì hoãn, thổi còi, ra tín hiệu rồi mới bắt đầu đếm trực quan.
Bring a piece of the Cilento grove to your kitchen.
Shop the Harvest